Advies aan RIVM en KNMI over eerlijk meten van vlieglawaai

Bron: SchipholWatch


Als bedenkers van de app Explane hebben wij inmiddels enige ervaring met het meten van het lawaai dat door vliegtuigen wordt veroorzaakt. Onder meer RIVM en KNMI zijn in opdracht van minister Van Nieuwenhuizen (VVD) druk bezig goede en onafhankelijke meetmethodes in kaart te brengen. Een ongevraagd advies.

Het KNMI in De Bilt | Beeld: Wikipedia

Op dit moment wordt er door verschillende instanties gemeten aan vliegtuiggeluid. De bekendste is Schiphol zelf dat met het Nomos-netwerk een aantal meetposten op (voor de luchtvaart*) strategische plekken heeft neergezet.


Dan is er Sensornet, een organisatie die onafhankelijk opereert van de luchtvaartsector en betrouwbare weergaven geeft. Maar er is ook een bedrijf als Geluidconsult dat meet namens bij voorbeeld de gemeente Amstelveen.


Nomos onbetrouwbaar Het mag geen verrassing zijn dat Nomos van Schiphol veruit de minst betrouwbare resultaten levert. Weliswaar wordt de herrie gemeten, maar Nomos registreert die herrie in de meeste gevallen niet als afkomstig van een vliegtuig.


De software achter deze Schiphol-meetpunten hoeft maar een schijntje van een vermoeden te hebben dat het gemeten geluid voor een klein deel wordt mede-veroorzaakt door een langsrijdende scooter of een scheidsrechtersfluitje en de betreffende meting wordt niet geregistreerd als vliegherrie.

Dat bleek al bij het allereerste begin van een vroege versie van Explane voor continue metingen. Op een willekeurige dag registreerde Explane maar liefst 109 overvliegende toestellen. Een naastliggend meetpunt van Nomos registreerde er slechts 3 (!) van. Nomos kwalificeerde hier dus nog geen 3 procent van de werkelijke vliegoverlast.


Explane verre van nauwkeurig Wij zullen nooit beweren dat Explane de ideale oplossing is. Het meten met een mobiele telefoon gaat gepaard met grote afwijkingen en individuele metingen zijn niet te vertrouwen. Zo kan een gebruiker extra herrie maken als een vliegtuig overkomt, of juist in een vrijwel geluiddichte kelder gaan zitten. Geloof ons: het komt beide voor.


Echter, de grote hoeveelheid metingen geeft alsnog een betrouwbaar beeld van de werkelijke overlast die vliegtuigen veroorzaken. Uit metingen in samenwerking met de Nederlandse Stichting Geluidshinder blijken de resultaten van Explane gemiddeld hooguit 2 dB af te wijken van het geluidsniveau dat wordt gemeten met gekalibreerde apparatuur.


Minister accepteert tot 8 dB afwijking Dat is ruim binnen de marge van minister Cora van Nieuwenhuizen, die de afwijkingen tot 8 dB tussen berekeningen en metingen van de ‘belevingsvlucht‘ klassificeerde als “ruim binnen de acceptabele marges”.


Om niet in de valkuil te belanden van de softwarematige geluidsherkenning van het Nomos-meetsysteem van Schiphol, adviseren wij RIVM, KNMI en de andere instanties die in opdracht van de minister bezig zijn met een goed geluidsnetwerk om de metingen in ieder geval te koppelen aan de database van het Open Sky Network of een vergelijkbaar systeem.


Koppel geluidsmeting aan actuele vluchtgegevens Door deze koppeling te maken, hoeft niet te worden vertrouwd op een algoritme dat niet openbaar en dus niet controleerbaar is, maar is iedere gemeten geluidspiek eenvoudig te koppelen aan het ‘kenteken’ van het overvliegende toestel.

Toegegeven: soms kan zo’n meting dan zijn beïnvloed door een langsrijdend scootertje. Echter gaat het niet om de exacte hoogte van de geluidspiek: burgers worden immers net zo goed wakker van 85 dB als van 86 dB. En een scootertje kan misschien voor enig extra geluid zorgen, maar overstemt vrijwel nooit de herrie van een bulderend vliegtuig.


Kleine correctie beter dan factor 30 verschil Met de koppeling aan actuele vluchtgegevens kan in ieder geval een veel beter beeld worden verkregen van de herrie door de luchtvaartindustrie dan de 3 procent die Nomos vastlegt.


Nomos mist 97 procent van de herrie (een factor 30!), terwijl een koppeling met de vluchtgegevens niets mist, maar in sommige gevallen misschien zorgt voor een iets te hoog gemeten geluidsniveau.

Pas voor die toevalligheden van de scooter en het fluitje een correctie toe van een paar procent en het resultaat is vele malen beter dan van het Nomos-systeem.


KNMI, RIVM en andere organisaties die hiermee bezig zijn: de software voor de koppeling van de geluidsmetingen met de actuele vluchtgegevens is bij ons beschikbaar. Gratis. Mail ons.


* De meetposten van Nomos staan veelal op plekken die een paar honderd meter buiten de vliegroutes liggen. Omdat het geluidsniveau kwadratisch afneemt met de afstand tot de bron, geeft dit een vertekend beeld van de werkelijke overlast.