Air France-KLM gebeten hond in 2020

Bron: Up in the Sky


AMSTERDAM - Air France-KLM zou het jaar 2020 al ingaan met de nodige uitdagingen, maar de coronacrisis raakte de luchtvaartmaatschappij recht in het hart. Nog voor het begin van 2020, kampte de luchtvaartmaatschappij al met een flinke winstval, stakingen en hoge kosten.

Foto: Air France-KLM

Meer luchtvaartmaatschappijen liepen in 2019 tegen dergelijke problemen aan en werden door beleggers aan de kant gezet.


Volgens UBS bleken beleggers een financiële crisissituatie voor Europese luchtvaartmaatschappijen in te prijzen. Een crisis bleef uit in 2019, maar kwam er wel in 2020 in de vorm van het coronavirus.


Coronavirus Bij publicatie van de cijfers over 2019 in februari werd al duidelijk dat het coronavirus een grote impact zou hebben op Air France-KLM. Het aandeel ging hard onderuit op de dag van publicatie, ondanks dat de cijfers door ING als iets beter dan verwacht werden bestempeld. Air France-KLM schatte de kosten aanvankelijk op circa 150 tot 200 miljoen euro, maar toen was nog niet duidelijk dat de crisis veel meer schade zou brengen.


In maart werden de eerste vluchten geschrapt door Air France, het ging die maand aanvankelijk om 3.600 vluchten, en KLM zou een "aanzienlijk aantal" Europese vluchten opschorten. Al snel werd duidelijk dat er meer vluchten zouden volgen. Nog in dezelfde maand verlengde Air France-KLM een lopende kredietfaciliteit ter waarde van 1,1 miljard euro om de eigen kas te stutten.


Vrij snel werd duidelijk dat er voor de luchtvaartmaatschappij meer nodig was om het hoofd boven water te houden. De eerste Franse kranten begonnen te speculeren dat de Franse overheid een kapitaalinjectie zou overwegen en later meldde ook diverse vooraanstaande persbureaus dat Air France-KLM, maar ook Airbus, tot de bedrijven zouden behoren die als eerste noodsteun konden ontvangen. Ook vanuit de Nederlandse zijde zou een steunpakket tot de mogelijkheden behoren. In april zei de Franse minister van Financiën Bruno Le Maire bereid te zijn Air France-KLM te hulp te schieten.


Garanties Dit was voor de luchtvaartmaatschappij het groene licht om met banken te gaan praten. Er werd al snel gesproken over enkele miljarden euro's aan steun, met garanties van de Franse en Nederlandse overheid. Eind april was het hoge woord eruit: Air France-KLM zou 7 miljard euro ontvangen aan Franse noodsteun. Parijs staat voor 90 procent garant voor 4 miljard aan leningen van een syndicaat van zes banken. Nederland steunt KLM met 2 miljard tot 4 miljard euro.


Die steun komt niet gratis, volgens de Nederlandse minister van Financiën Wopke Hoekstra. Het gaat om leningen en tevens eist de bewindsman dat de kosten van de maatschappij omlaag gaan, en dat betekent ook lagere salarissen. "Want dat zal nodig zijn om deze crisis door te komen." Daarbij moeten volgens de minister "de sterkste schouders ook echt de zwaarste lasten dragen". Ondanks de steun vanuit de Franse en Nederlandse overheid sloot Hoekstra niet uit dat er op termijn ook een kapitaalinjectie zal komen. Volgens de laatste berichtgeving door de Franse zender RTL zou de Franse regering het belang in Air France willen verdubbelen door volgend jaar nog eens 4 tot 5 miljard euro te investeren. Momenteel heeft de Franse Staat al een belang van 14 procent van Air France-KLM in handen, net als Nederland.


Duurzaamheidsdoelen De Franse en Nederlandse overheid maakten van het moment gebruik door Air France-KLM strenge duurzaamheidsdoelen op te leggen, zoals het terugbrengen van de uitstoot en van geluidsoverlast. "Het lijkt erop dat de Franse en Nederlandse overheid hun politieke wensen op de agenda hebben gezet", aldus analist Quirijn Mulder van ING.


In de tussentijd lopen ook de gemoederen binnen de luchtvaartmaatschappij op. Zowel tussen de Nederlandse en Franse divisie als tussen het bestuur en werknemers. In juli werden er plannen bekendgemaakt waarin 7.500 banen worden geschrapt. Eind 2022 zal het personeelsbestand van Air France met 6.560 banen zijn gedaald, is de bedoeling. Ruim de helft zal gebeuren via natuurlijk verloop.


Einde huwelijk De top van KLM zou er rekening mee houden dat de huidige crisis wel eens het einde van het huwelijk met Air France kan betekenen, zo schreef Het Financieele Dagblad in april. Cruciaal voor het voortbestaan van de Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie is of Air France er in slaagt de kosten drastisch te verlagen, aldus de krant. Op het hoofdkantoor in Amstelveen is men volgens het FD niet overtuigd van de Franse bereidheid daartoe, zeker niet nadat de Franse staat het bedrijf financieel te hulp is geschoten met een lening van 7 miljard euro. "Dat versterkt de positie van de overheid, ten nadele van de bedrijfstop", zo taxeert een betrokkene.


De verhoudingen tussen de Fransen en Nederlanders bij Air France-KLM zijn de afgelopen jaren verslechterd met als dieptepunt de strijd begin vorig jaar rond de herbenoeming van KLM-topman Pieter Elbers.


In Amstelveen groeit volgens het FD de overtuiging dat het misschien beter zou zijn als het hoofdkantoor van de holding wordt geschrapt en de twee luchtvaartmaatschappijen zich beperken tot coördinatie en afstemming, aldus de krant.


Ondertussen is ook het vertrouwen van analisten in het aandeel fors gedaald. Vier van de zes door ABM Financial News geraadpleegde analisten hebben momenteel een verkoopadvies op het aandeel met een koersdoel van gemiddeld 3,13 euro. Ten opzichte van huidige koers van 4,86 is dat een neerwaartse risico van circa 35 procent.


Verwatering Desondanks liep het aandeel sinds het dieptepunt eind oktober flink op. Analist Martin Crum van IEX sprak van een opluchtingsrally, nu er effectieve vaccins in aantocht zijn. "Maar Air France-KLM heeft via anonieme bronnen wel uit laten lekken nog eens circa 6 miljard euro nodig te hebben. Een extreme verwatering is in aantocht, in combinatie met voorlopig slechte marktomstandigheden."


Deutsche Bank is eveneens onverminderd somber gestemd. Een herkapitalisering van de luchtvaartmaatschappij is volgens de bank nodig is om de schulden terug te kunnen brengen en dit is momenteel nog niet ingeprijsd in de waarde van het aandeel.


Herpositionering Ook analisten van Goldman Sachs zijn van mening dat een volledige herpositionering van Air France-KLM om een nieuwe kapitaalinjectie vraagt om de vloot te vernieuwen. Volgens de Amerikaanse zakenbank is een dergelijke upgrade van de vloot nodig om het bedrijf er weer bovenop te helpen, maar wordt wel bemoeilijkt door het feit dat de investeringscapaciteit laag is als gevolg van de crisis.

UBS durft al wat vooruit te blikken en verwacht in 2021 een herstel, maar merkte daarbij wel op dat er dan nog altijd maar grofweg de helft wordt gevlogen in vergelijking tot voor de crisis. In 2024 zal de maatschappij nog altijd maar op slechts 91 procent zitten van 2019, denkt UBS.


Goldman Sachs voorziet op de middellange termijn lagere winsten, zelfs als er weer meer gevlogen gaat worden in Europa in de komende jaren.