Bij de onvermijdelijke volgende steunronde voor KLM wordt het pas echt moeilijk

Bron: FD


Volgende stap in overlevingsstrijd KLM genomen, maar volgende steunronde is pas echt moeilijk.

KLM vreest speelbal te worden in verkiezingsstrijd die de komende maanden zal losbarsten. Hoekstra zal concessies moeten afdwingen bij Air France-KLM om steun te krijgen van de Kamer.

Een lege parkeerplaats op Schiphol. KLM moet meer geld ophalen om de aanhoudende coronacrisis te overleven. | Foto: Ramon van Flymen voor het FD

Enkele uren voor de deadline leverde KLM donderdagavond het gevraagde herstelplan in bij het ministerie van Financiën. Als laatste van acht vakbonden ging de pilotenvakbond akkoord met een salariskorting. Als het dieetvoorstel wordt goedgekeurd door minister Wopke Hoekstra en de Tweede Kamer ontvangt KLM €3,4 mrd aan door de Staat gegarandeerde leningen om te overleven. Maar het volgende obstakel dient zich al weer aan, zo blijkt uit een rondgang langs betrokkenen. KLM wil meer geld ophalen.


Een team van rekenmeesters en juristen is al enkele weken op het hoofdkantoor van de luchtvaartmaatschappij bezig met de volgende opdracht: hoeveel geld moet KLM erbij krijgen om het eigen vermogen op peil te krijgen. Er wordt gewerkt met drie tot vijf economische scenario's, variërend van een korte hevige neergang tot een diepe recessie. Dat is deels giswerk, want niemand weet hoe vaak het virus de samenleving nog gaat lamleggen.


Sweeteners

Haast is geboden. Aanvankelijk werd gerekend met mei volgend jaar als richtpunt voor een aandelenemissie voor niet alleen KLM maar heel Air France KLM. Met de oplaaiende tweede golf en een dreigende lockdown kan best dat het eerder moet. Als de rekensommen zijn gemaakt moet nog blijken welk bedrag acceptabel is voor de Kamer, en onder welke voorwaarden. De de leningen en het herstelplan waren 'relatief gemakkelijk', zegt een betrokkene, op voorwaarde van anonimiteit. 'Nu wordt het pas echt moeilijk.'


Het is die politieke dimensie die de zaak compliceert, zeker omdat het dit keer niet gaat over leningen maar om risicodragend aandelenkapitaal. Bij KLM wordt gevreesd dat de steun aan het bedrijf onderdeel wordt van de verkiezingsstrijd die de komende maanden zal losbarsten. De verwachting is dat partijen zeker aanvullende voorwaarden stellen aan een kapitaalinjectie met publiek geld.


Deze zomer morden Kamerleden al dat het kabinet veel hogere eisen voor vergroening moest stellen aan KLM. Er zal dus een schepje bovenop moeten als het gaat om zoethouders om de politiek over de streep te trekken. Goede sier maken met een bonus- of dividendverbod kan evenmin, want die concessies heeft Hoekstra al binnengehaald bij de onderhandelingen over de lening. Goede sier maken

De minister kan wel indruk maken door de positie van KLM binnen de Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie te versterken. Dat komt tegemoet aan het nationalistisch sentiment in de Tweede Kamer, waar onder andere de PVV vroeg om een onderzoek naar afsplitsing van KLM. De positie van KLM borgen was ook de belangrijkste reden voor de minister om begin 2018 een fors belang te nemen in Air France-KLM.

Maar daarvoor heeft Hoekstra wel de medewerking nodig van de Franse overheid. En die bleek onbuigzaam bij de gesprekken over het leningenpakket dit voorjaar. Vergeefs probeerde Hoekstra in de onderhandelingen een vetorecht te bedingen voor de controleur die namens de Nederlandse Staat moet toezien dat de miljardenleningen uitsluitend ten goede komen aan KLM. Ook mislukte de poging om een extra stoel voor Nederland te bemachtigen in het overkoepelende bestuur van moedermaatschappij Air France-KLM. Wat Hoekstra wel binnenhaalde was een garantie van de Fransen dat er de komende vijf jaar geen routes uit het netwerk worden verplaatst van Schiphol naar luchthaven Charles de Gaulle.

Blufpoker Hoekstra kan natuurlijk dreigen niet mee te doen met een emissie. Maar dat zal weinig indruk maken in Parijs. De minister heeft meerdere keren laten weten dat het overleven van KLM van vitaal belang is voor de Nederlandse economie. Dus als de Fransen meedoen in een emissie, kan Hoekstra niet achterblijven. Anders dreigt een gigantische verwatering van het Nederlandse belang.

Valt er dan voor Hoekstra niets te halen? Toch wel. De Canadese topman van Air France KLM, Ben Smith, maakt er geen geheim van dat de onafhankelijkheid van KLM hem een doorn in het oog is. Hij bedong al dat hij zelf een stoel kreeg in de raad van commissarissen van de Nederlandse luchtvaartmaatschappij en dus bij de discussies over KLM zit.

Als de problemen bij zowel Air France als KLM vanwege corona groter en groter worden, zal Smith meer argumenten hebben om activiteiten van de twee bedrijven te integreren of te centreren op het hoofdkantoor in Parijs. Met dat in het achterhoofd kan Hoekstra proberen de huidige situatie te garanderen. Dus niet de positie van KLM versterken, maar voorkomen dat diens positie verzwakt. De vraag is alleen hoe je dat als een overwinning laat klinken in de Haagse politieke arena.