De overheid schendt haar zorgplicht bij staatsteun aan KLM

Bron: Greenpeace


Vandaag starten we [Greenpeace] een rechtszaak tegen de Nederlandse overheid om de staatssteun voor KLM in te trekken, zolang goede klimaatvoorwaarden ontbreken. Met de huidige KLM-deal schendt de overheid haar zorgplicht, schrijven wij in de dagvaarding. Op 18 november zal de rechtbank in een kort geding hier uitspraak over doen.

Beeld: Greenpeace

Staatssteun in strijd met mensenrechtenverdrag

De € 3,4 miljard aan staatssteun voor KLM is in strijd is met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens, schrijven we in de dagvaarding. Eerder bevestigde de Hoge Raad in het Urgenda-vonnis dat de staat een sterke zorgplicht heeft om burgers te beschermen tegen gevaarlijke gevolgen van klimaatverandering.

 

‘Groene eisen’ zijn boterzacht

De ‘groene eisen’ die de overheid stelt aan de steun voor KLM zijn boterzacht en voor de bühne. Ze zijn vrijblijvend en KLM heeft zich hier al eerder aan gecommitteerd in het Ontwerpakkoord Duurzame Luchtvaart. Dat akkoord is nota bene mede opgesteld door KLM zelf. Zo dreigt het te gebeuren dat de overheid KLM op de huidige voet door laat vervuilen, terwijl andere bedrijven verplicht de CO2-uitstoot omlaag moeten brengen. Dat moeten we zo snel mogelijk stoppen met dit kort geding; klimaatvoorwaarden zijn onmisbaar.


De overheid kan groene en eerlijk voorwaarden stellen

Wij willen dat de overheid een maximale CO2-uitstoot oplegt aan KLM. Dit plafond moet dan elk jaar dalen, in lijn met het Klimaatakkoord van Parijs. Dan gaat de grote vervuiler ieder jaar minder uitstoten, net als andere bedrijven van de overheid moeten. Van auto’s op de weg tot de industrie, de uitstoot moet in 2030 halveren volgens de Nederlandse klimaatwet. Behalve de scheep- en luchtvaart.

De CO2-uitstoot van de Nederlandse luchtvaart dreigt te verdubbelen, zonder strengere maatregelen van de overheid. Het aantal vluchten zal daarom flink omlaag moeten. We kunnen nu beginnen met het schrappen van vluchten onder de 1000 km. Nog iedere dag vertrekken er meerdere vliegtuigen naar Brussel en Parijs. Dat is niet alleen onnodig, maar ook onacceptabel midden in de klimaatcrisis.


Maak KLM toekomstbestendig

Het is inmiddels duidelijk dat het steunpakket van € 3,4 miljard verdwijnt naar kerosine- en leasebedrijven en niet ten goede komt aan het KLM personeel. Zij hebben juist te horen gekregen dat er duizenden banen zullen verdwijnen.


Voor bedrijven die niet ‘vergroenen’ is straks geen toekomst meer. Met goede klimaatvoorwaarden kan de overheid KLM helpen om ook toekomstbestendig te worden. KLM zal de CO2-uitstoot stapsgewijs omlaag moeten brengen. Er moet geld, tijd en aandacht naar de werknemers om ze geleidelijk naar een andere baan te begeleiden. Zo kan de overheid zorgen dat KLM werknemers ook op de lange termijn zekerheid hebben.


We kunnen groen en eerlijk uit deze crisis komen. Dat zeggen bijvoorbeeld ook economen van de Nederlandsche Bank. Zij stellen dat groen herstel een schoksgewijze transitie, die negatiever uitpakt, kan voorkomen.

Auteur: Maarten de Zeeuw

Maarten is campaigner in het Klimaat & Energie team van Greenpeace. Hij voert actie voor een groene en eerlijke wereld waarin grote vervuilers niet winst maken ten koste van het klimaat.