Die 744 miljoen euro die Nederland in Air France-KLM stak? Weggegooid geld, blijkt nu

Bron: Volkskrant


Air France-KLM geeft nieuwe aandelen uit om het hoofd te bieden aan de coronacrisis. De Franse regering heeft gezegd dat ze bij de nieuwe emissie haar belang zal uitbreiden. Nederland doet niet mee. Wat betekent dat voor de Nederlandse inbreng in het fusiebedrijf?

Beeld: Guus Dubbelman / de Volkskrant

Frankrijk heeft groen licht gekregen van de Europese Commissie voor nieuwe staatssteun aan Air France-KLM. Hoe ziet die eruit?

Brussel is akkoord gegaan met een noodplan waarbij de financiële positie van de Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie met maximaal 4 miljard euro wordt versterkt. Daarvan is 3 miljard ‘oud’ geld: de Fransen zetten een lening van 3 miljard die moest worden afgelost om in eeuwigdurende obligaties. Daarmee verdwijnt een deel van de schulden die eind 2020 zo’n 11 miljard bedroegen. Dat vinden banken en beleggers prettiger. Aan nieuw geld mag Air France-KLM 1 miljard euro ophalen, met een aandelenuitgfite.


Wie krijgt die nieuwe aandelen?

Bij de verkoop krijgen de huidige grootaandeelhouders voorrang. De Franse regering heeft verklaard dat ze daarvan gebruik zal maken, tot een belang van net geen 30 procent. Als de Fransen meer aandelen kopen, zijn ze verplicht ook een bod te doen op de rest. Ze hebben op dit moment 14,3 procent in handen.


Nederland houdt het bij zijn huidige belang van 14 procent, zei minister Wopke Hoekstra van Financiën dinsdag. Dat verwatert wel tot 9,3 procent, als de nieuwe aandelen zijn uitgegeven. Nederland krijgt daarmee een even grote inbreng in het bedrijf als China Eastern Airlines. Dat wil zijn belang tot maximaal 10 procent vergroten.


Maar Nederland wil toch meer invloed in Air France-KLM?

Dat klopt. De Nederlandse regering vreest al jaren dat de Fransen de fusie zullen gebruiken om vluchten, banen en zelfs kasgeld over te hevelen naar Parijs. Daarmee zou Schiphol zijn belangrijkste klant zien krimpen: KLM is samen met zijn partners goed voor 60 procent van alle vluchten van en naar de nationale luchthaven. Om die reden kocht het kabinet twee jaar terug in het diepste geheim aandelen op in Air France-KLM. Zelfs de Franse regering werd pas op de hoogte gebracht toen de aankoop een feit was. De ‘machtsgreep’ kostte de schatkist 744 miljoen euro.


Waarom is de redding van KLM opeens geen halszaak meer?

Minister Hoekstra schrijft aan de Tweede Kamer dat KLM ‘op korte termijn’ geen behoefte heeft aan een versterking van het eigen vermogen. Hoekstra had al eerder laten weten dat nieuwe overheidssteun alleen aan KLM zou worden verstrekt, en niet in Franse handen mocht belanden. De regering wil ook kijken of en hoe de luchtvaart opkrabbelt. Als herstel uitblijft, zou de regering alsnog kunnen bijspringen. Verder verwijst de minister naar afspraken die vorige zomer zijn gemaakt, die garanderen dat de Fransen tot 2025 niet aan de positie van KLM en Schiphol morrelen. ‘Het publieke belang van KLM en Schiphol voor Nederland is in voldoende mate geborgd’, aldus de bewindsman.


Verliest Nederland daarmee niet zijn greep op KLM en dus Schiphol?

Sinds hij het Nederlandse belang in Air France-KLM versterkte, bedelt Hoekstra om een extra bestuurszetel bij Air France KLM. Vorige maand gold een eventuele herkapitalisatie – Nederland zou volgens ingewijden 1 miljard bijdragen – nog als breekijzer om die af te dwingen. De regering lijkt de moed te hebben opgegeven. Daarmee is Nederland dus 744 miljoen euro armer geworden en KLM en Schiphol niet veel wijzer. Overigens betwijfelden kenners of Nederland met een extra bestuurszetel zoveel meer in de melk te brokkelen zou krijgen. Den Haag heeft er nu één vertegenwoordiger, KLM drie. Het huidige bestuur van Air France-KLM telt nu 19 hoofden, en die zijn overwegend Frans.