Gemeenten, provincie, KLM, Schiphol en NS trekken miljard uit voor verlengen Noord-Zuidlijn

Bron: Volkskrant


‘Een aanbod dat moeilijk is af te slaan’, zo typeert de vertrekkende Amsterdamse wethouder Dijksma het voorstel van haar alliantie voor de verlenging van twee Amsterdamse metrolijnen. Het resterende bedrag moet uit het Nationaal Groeifonds komen. ‘Utrecht, Arnhem, Limburg, iedereen profiteert hiervan.’

De aanleg van de Noord-Zuidlijn. | Beeld: ANP

Een alliantie van gemeenten, de provincie Noord-Holland, KLM, Schiphol en NS trekt ruim een miljard euro uit voor het verlengen van twee Amsterdamse metrolijnen. Het gaat om het doortrekken van de Noord-Zuidlijn van station Amsterdam-Zuid via Schiphol naar Hoofddorp en het ‘sluiten’ van de ringlijn tussen de stations Sloterdijk en Amsterdam Centraal.


Met dit aanbod denkt de alliantie het kabinet te kunnen verleiden om fors mee te investeren in dit openbaar vervoersproject. Het benodigde rijksgeld, mogelijk nog eens twee miljard euro’s, zou uit het Nationale Groeifonds moeten komen.

Bijdragen uit dat fonds, ook wel bekend als het Wobke en Wiebes -fonds (naar de ministers van Financiën en Economische Zaken), worden her en der in Nederland geclaimd. Onder meer om grote infrastructurele projecten mogelijk te maken. Voor de komende vijf jaar is via het Nationaal Groeifonds twintig miljard euro beschikbaar, zo maakte het kabinet op Prinsjesdag bekend.


Woensdag bereikten Amsterdam, Haarlemmermeer, de provincie Noord-Holland, de Vervoerregio, KLM, NS en Schiphol een akkoord over wie wat wil bijdragen aan de verlenging van de metrolijnen. Het meeste geld komt van de Vervoerregio (525 miljoen euro), een samenwerkingsverband van zeventien gemeenten. De hoofdstad draagt ook nog eens 300 miljoen uit eigen middelen bij.


Eerste

De alliantie zegt de eerste te zijn die met zo’n forse eigen bijdrage een beroep doet op het Nationale Groeifonds. Een concreet voorstel is vrijdag voorgelegd aan het kabinet. De voorzitter van de alliantie, de Amsterdamse wethouder en aanstaand Utrechts burgemeester Sharon Dijksma, beklemtoont dat het hier niet om een louter regionaal vervoersproject gaat, maar een initiatief van ‘landelijk belang.’

Dat vindt ook de NS, een bedrijf dat lang niet stond te juichen bij de al jaren klinkende roep om de Noord-Zuidlijn vanuit Amsterdam-Zuid tot in elk geval Schiphol door te trekken. Dit omdat het spoorbedrijf een groot commercieel belang heeft bij het bedienen van de luchthaven per trein. Nu trekt ook de NS de buidel: het bedrijf wil 60 miljoen euro bijdragen aan metrolijnen die door een ander vervoersbedrijf worden geëxploiteerd.


‘Dit lijkt een regionaal vervoersproject, maar het is van groot belang voor het landelijke spoor’, zegt een NS-woordvoerder. De Schipholtunnel is nu zowel een flessenhals als een knooppunt voor treinverkeer. Als veel reizigers vanaf Schiphol straks per metro naar Amsterdam gaan, komt er in de tunnel ruimte vrij voor meer en snellere intercityverbindingen.


‘Utrecht, Arnhem, Limburg, iedereen profiteert daarvan’, zegt de NS-woordvoerder. Er komt ook ruimte voor een nieuwe intercityverbinding van Schiphol naar Alkmaar én het internationale treinverkeer kan worden uitgebreid. Dat laatste is een wens van het kabinet en Schiphol.


Iedereen blij

Juist nu allerlei regio’s proberen geld binnen te slepen van het Nationaal Groeifonds moet niet het beeld ontstaan dat Amsterdam (en regio) andere initiatieven probeert weg te drukken of van ondergeschikt belang acht, zeggen de NS en de andere leden van de alliantie. De NS-woordvoerder: ‘Dat Calimero-geluid kennen we als NS wel. Als wij een aansluiting maken van een regio rechtstreeks op Schiphol, dan is iedereen blij. Deze ingreep bij Amsterdam en Schiphol maakt juist dat de regio beter bereikbaar wordt.’


Een en ander betekent dat de doorgetrokken Noord-Zuidlijn een eigen station bij Schiphol gaat krijgen. De lijn krijgt dan een nieuw eindpunt in Hoofddorp. Dat is van groot belang voor de ontsluiting: vooral in de Haarlemmermeer, waarvan Hoofddorp deel uitmaakt, is ruimte om aan de grote woningbouwbehoefte in de Metropoolregio Amsterdam te voldoen.

De Amsterdamse wethouder Sharon Dijksma, als oud-staatssecretaris van I en W onder meer verantwoordelijk voor het spoorbeleid, vindt dat haar alliantie het kabinet een aanbod doet ‘dat moeilijk is af te slaan'. Tegelijkertijd weet Dijksma als geen ander hoe huiverig de rijksoverheid de laatste jaren is om fors te investeren in grote infrastructurele projecten.


De wordingsgeschiedenis van de Noord-Zuidlijn is in dit verband ook een factor. De metrolijn kostte drie keer meer dan begroot. Maar de lijn is wel een groot succes gebleken. Grootste kritiekpunt van verkeerskundigen was de laatste jaren juist dat de lijn veel te kort is.