GGD Kennemerland | Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016

Belevingsonderzoek naar hinder en slaapverstoring vliegverkeer Schiphol


Download

GGD - Belevingsonderzoek hinder en slaap
.
Download • 4.08MB


Titel

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016 - Belevingsonderzoek naar hinder en slaapverstoring vliegverkeer Schiphol


Auteurs

Drs. A. Oosterlee

Ir. I. Zandt

Type

Onderzoek, Monitor

Jaar van Publicatie

2017

Samenvatting

In opdracht van de tien gemeenten in de regio (Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer, Heemstede, Heemskerk, Uitgeest, Velsen, Zandvoort) heeft GGD Kennemerland in 2016 onderzoek gedaan naar geluidhinder en andere vormen van hinder, slaapverstoring en bezorgdheid om de gezondheid rondom Schiphol. Het onderzoek was een onderdeel van de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016. Voor het onderzoek werden vragen aan de vragenlijst toegevoegd en werden in de woongebieden rond Schiphol extra mensen benaderd om mee te doen. Doel van het onderzoek was om voor de tien gemeenten en voor de verschillende woonkernen binnen de gemeenten inzichtelijk te krijgen hoeveel mensen hinder ervaren van het vliegverkeer, slaapverstoring hebben of bezorgd zijn over de gezondheid vanwege de nabijheid van Schiphol. Hiermee is dit het eerste onderzoek dat gedetailleerd inzicht geeft in de door de bevolking ervaren hinder en slaapverstoring door het vliegverkeer in de diverse woongebieden in de regio. Ruim 40.000 volwassenen vanaf 19 jaar werden uitgenodigd om mee te doen aan het onderzoek. Van 15.600 mensen werden bruikbare vragenlijsten ontvangen, een deelnamepercentage van 39%.


Resultaten van het onderzoek

Gemiddeld in de regio kwam ernstige geluidhinder door vliegverkeer voor bij 8% van de volwassen bevolking. Het betreft naar schatting 31.000 inwoners. Ernstige slaapverstoring door vliegverkeer werd in de regio gemiddeld door 4% gerapporteerd, ongeveer 16.000 volwassenen. Dit was ongeveer net zo vaak als de ernstige geluidhinder en slaapverstoring door brommers of scooters of door buren. Bij volwassenen tot 65 jaar werd ernstige geluidhinder in Kennemerland vaker ervaren (8%) dan het landelijke gemiddelde van 3%. In de gemeenten met de hoogste geluidbelasting in de regio kwamen ernstige geluidhinder en ernstige slaapverstoring door vliegverkeer het meest voor, namelijk in Haarlemmerliede en Spaarnwoude (27% respectievelijk 15% ), Uitgeest (22% en 12%) en Haarlemmermeer (15% en 8%). Bij de afzonderlijke woonkernen binnen de gemeenten werd het hoogste percentage ernstige geluidhinder door vliegverkeer gevonden in Halfweg (31%) en het hoogste percentage ernstige slaapverstoring in Zwanenburg (20%). In de gemeenten en woonkernen met hoge geluidbelasting waren de percentages van ernstige geluidhinder en slaapverstoring door vliegverkeer tot twee keer hoger dan van andere bronnen van geluidhinder en slaapverstoring, zoals brommers of scooters en buren. De gemeente Zandvoort kende de laagste percentages ernstige geluidhinder en ernstige slaapverstoring door vliegverkeer (1-2%). Ernstige geurhinder en ernstige hinder door stof, roet of rook gerelateerd aan het vliegverkeer werden gemeld door lagere percentages inwoners en vooral in de woonkernen dichterbij het vliegveld. Bezorgdheid om de gezondheid vanwege het wonen dichtbij 'een vliegveld' werd aangegeven door 13% van de deelnemers aan het onderzoek. Dit percentage was hoger dan bij andere woonsituaties die tot bezorgdheid kunnen leiden, zoals bedrijven en industrie (7%).


Eerder onderzoek

GGD In 2008 en 2012 waren in de Gezondheidsmonitor van GGD Kennemerland ook vragen opgenomen over hinder, slaapverstoring en bezorgdheid over het vliegverkeer; in 2008 alleen bij volwassenen tot 65 jaar. Bij de groep volwassenen tot 65 jaar was in 2012 ernstige geluidhinder door vliegverkeer lager dan in 2008. Ernstige slaapverstoring was in deze periode ongeveer hetzelfde gebleven. De uitkomsten van 2012 en 2016 waren voor ernstige geluidhinder en ernstige slaapverstoring constant.


Ander onderzoek

Om verschillende redenen is het onderzoek van de GGD niet vergelijkbaar met ander onderzoek naar de ervaren geluidhinder en slaapverstoring rond Schiphol. Omvang vliegverkeer en geluidbelasting De belangrijkste bepalende factor bij geluidhinder en slaapverstoring is de geluidbelasting. Deze wordt op zijn beurt voor een belangrijk deel bepaald door het aantal vliegbewegingen, maar bijvoorbeeld ook door de geluidproductie per vliegtuig en het baangebruik. Na een sterke stijging in de jaren negentig heeft de omvang van het vliegverkeer in de afgelopen decennia een aantal dalingen gekend als gevolg van economische crises. De laatste paar jaar vindt weer een stijging plaats. Hoe de geluidbelasting zich in recente jaren heeft ontwikkeld is nog niet bekend, de uitkomsten van nieuwe berekeningen zijn nog niet gepubliceerd.


Conclusies

Dit rapport is het eerste dat gedetailleerd inzicht geeft in de omvang van de ervaren geluidhinder en slaapverstoring in de verschillende woongebieden in Kennemerland. Het percentage ernstige geluidhinder in de regio varieerde van 2% in Zandvoort tot 31% in Halfweg, ernstige slaapverstoring varieerde van 1% in Zandvoort tot 20% in Zwanenburg. In de gemeenten en woongebieden met de hoogste percentages ernstige geluidhinder en slaapverstoring door vliegverkeer, waren dit ook de hoogste percentages in vergelijking met andere bronnen van geluidhinder en slaapverstoring. In vergelijking met andere aanleidingen om bezorgd te zijn, was de nabijheid van Schiphol voor inwoners van de regio gemiddeld het vaakst reden om bezorgdheid te zijn over de gezondheid. Sinds 2008 zijn ernstige geluidhinder en slaapverstoring in de regio Kennemerland ongeveer gelijk gebleven of verminderd. In hoeverre dit overeenkomt met ontwikkelingen in de omvang van het vliegverkeer en in de geluidbelasting is niet bekend.


Vervolgonderzoek

Het is wenselijk om beter inzicht te krijgen in de achtergronden van de regionale spreiding over woongebieden van geluidhinder en slaapverstoring. Daarvoor zijn gedetailleerde gegevens over de geluidbelasting nodig, die nu nog ontbreken. Het wordt aanbevolen om, als die geluidgegevens beschikbaar zijn, deze vraag alsnog te onderzoeken.