Hoe Nederland het virus op Schiphol probeert te stoppen

Bron: NRC


Reizigers uit ‘oranje gebieden’ kunnen zich op Schiphol gratis laten testen – op Eindhoven Airport niet. Over de willekeur in het grensbeleid tegen corona. 'Wij zaten in de Var, dat is vannacht verkleurd.'

Kim Vercoulen (43) landde zaterdagochtend vanuit ‘risicoland’ Kenia op Schiphol om haar kinderen in Nederland te bezoeken. | Beeld: Ilvy Njiokiktjien

Al bij vertrek uit haar woonplaats Nairobi in Kenia wist Kim Vercoulen (43) dat ze op Schiphol een coronatest zou laten doen. „Ik kom hier mensen bezoeken, ik wil niet iets overbrengen”, zegt ze zaterdagochtend na het passeren van de douane.


In Nederland gaat ze haar dochter van 18 en zoon van 16 bezoeken, haar dochter is met de trein onderweg naar Schiphol. Houdt ze bij het weerzien anderhalve meter afstand? „Ik heb haar een jaar niet gezien, dan ga ik niet wachten met haar te omarmen”, zegt Vercoulen. „Maar ik hou wel het mondkapje op, want ik heb de testuitslag nog niet.”


Grensbeleid

De coronatest is sinds twee weken gratis beschikbaar op Schiphol voor luchtreizigers uit de ‘oranje’ en ‘rode’ risicogebieden – de hele wereld buiten Europa en delen van Europa zelf zoals Spanje. De Nederlandse overheid „raadt dit dringend aan”, staat op de flyer die reizigers krijgen, maar verplicht is het niet. „Eigenlijk snap ik dat niet”, zegt Vercoulen. „Laat iedereen een test doen als de besmettingen stijgen.”


Hoewel het virus overal is, doet Nederland net als andere landen pogingen het aan de grens te stoppen. Niet helemaal zonder reden. Uit cijfers van het RIVM blijkt dat vorige week 738 mensen die positief testten in de twee weken daarvoor in het buitenland waren geweest: dat is 333 meer dan een week eerder en 20 procent van het totaal aantal positief geteste mensen in die week.


Maar het grensbeleid tegen corona is niet waterdicht en roept bij terugkeerders veel vragen op, blijkt uit een rondgang onder reizigers. Zo komen dagelijks op Schiphol gemiddeld ruim vijfduizend mensen aan uit oranje en rode gebieden. Iedereen krijgt het dringende advies om zich te laten testen. Maar de teststraat op Schiphol kan slechts ruim duizend tests per dag aan en gaat om 18.00 uur dicht. De Tweede Kamer drong afgelopen week al aan op verruiming.


Thuisquarantaine

Ook niet verplicht, ook dringend aangeraden: de thuisquarantaine van tien dagen voor terugkeerders uit rode en oranje gebieden. Ricky Rommelse (19) uit Washington, studente in Den Haag, heeft zich laten testen en is van plan de quarantaine in acht te nemen, vertelt ze. „Ik woon hier bij mijn Nederlandse oma van 75, dus dat is wel belangrijk.”


Thuisquarantaine wordt óók aangeraden aan reizigers met een negatieve testuitslag – die dus géén corona lijken te hebben. „Een test is altijd een momentopname”, is de verklaring op rijksoverheid.nl. „De test laat niet zien of u de ziekte nog gaat ontwikkelen.”


Het stuit op breed onbegrip onder terugkeerders op Schiphol. „Als de test negatief is, ben ik niet anders dan anderen die hier rondlopen”, zegt Kim Vercoulen uit Nairobi, die niet van plan is dan binnen te blijven. „Het is een advies”, benadrukt Glenn Krancher (52), net terug van drie weken familiebezoek in Utah. „We gaan er zorgvuldig mee om, maar bij een negatieve testuitslag blijven we niet thuis.” Dochter Jazz (13), die op de havo zit in een theaterklas: „Ik ga gewoon naar school hoor.”


Voetballers en militairen

De overheid maakt zelf ook uitzonderingen. Voetballers uit het Nederlands elftal hoeven niet in quarantaine als ze vanuit oranje gebied inreizen voor wedstrijden in de Nations League, liet minister voor Sport Tamara van Ark (VVD) vrijdag weten. Johan van Deventer (51) uit Oosterhout, net geland op Schiphol na twee maanden in de VS voor zijn werk, hoeft niet in quarantaine omdat hij militair is – vlieger bij de luchtmacht. „Kritiek beroep hè”, zegt hij.


Gelatenheid is er bij reizigers uit gebieden die van de ene op de andere dag van kleur verschieten. Alex (76) en Yvonne (65) Porsius uit Enschede zijn zaterdag van Marseille naar Nederland gevlogen. Net op de dag dat het ministerie van Buitenlandse Zaken veertien nieuwe gebieden in Frankrijk oranje heeft gemaakt. Alex Porsius: „Wij zaten in de Var, dat is vannacht verkleurd.”


Nu vallen zij ook onder het quarantaineadvies. Ze zijn van plan zich eraan te houden. Zouden ze ook tien dagen thuisgebleven zijn als het departement niet was verkleurd? Nee, denken ze, dan niet – hoewel de beleidswijziging vermoedelijk niet heel veel verandert aan de kans dat ze het virus bij zich dragen.


Eindhoven Airport

Terugkeerders die landen op Eindhoven Airport worden niet via flyers naar een gratis teststraat geleid. Er is sinds begin augustus wel een testcentrum, maar dat is van een bedrijf, Ecolog International. In tegenstelling tot op Schiphol kost testen hier geld, 105 euro. „Eigenlijk vinden we hier rond de luchthaven dat dat niet kan”, zegt manager Eelco van der Leij van het bedrijf. „Wij vinden dat je op een relatief grote toeristenluchthaven bij vluchten uit risicogebieden een test zou moeten faciliteren.”


Tot nu toe was het testcentrum in Eindhoven vooral gericht op vertrekkende reizigers zonder klachten, die in het land van aankomst een testbewijs moeten kunnen tonen. Dat is een eis van bijvoorbeeld Marokko, Curaçao en Griekenland – tot komende dinsdag want dan is Nederland volgens de Grieken weer veilig genoeg.


Inmiddels wordt het testcentrum ook steeds meer benaderd door bedrijven en terugkeerders, zegt Van der Leij. „Sinds Spanje oranje is, zie je toch dat mensen bellen of ze na de landing even getest kunnen worden. Als ze weer aan het werk gaan, willen ze graag weten of ze besmet zijn.”