Kabinet voor de rechter vanwege noodsteun KLM

Bron: Parool


Geen staatssteun voor KLM als er geen strengere milieu-eisen aan de luchtvaartmaatschappij worden gesteld. Greenpeace stapt woensdag naar de rechter om het kabinet te dwingen KLM in te krimpen, in ruil voor noodsteun. De actiegroep vindt de huidige milieuvoorwaarden volstrekt onvoldoende.

Beeld: Getty Images

Volgens Greenpeace is de overheidslening van een miljard euro en de kabinetsgarantie voor 2,4 miljard commerciële leningen aan KLM in strijd met het Europese verdrag voor de rechten van de mens. Daarmee haakt de actiegroep aan bij de succesvolle Urgenda-uitspraak, waar de rechter bepaalde dat de overheid een sterke zorgplicht heeft om burgers te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering.


KLM diende afgelopen donderdag op de valreep een saneringsplan in, waarmee het aan een deel van de kabinetsvoorwaarden voor de noodsteun heeft voldaan. Daarnaast heeft de regering een trits milieu- en hindervoorwaarden gesteld. Zo moet het aantal nachtvluchten met 20 procent omlaag en dient KLM in 2030 de CO2-uitstoot per passagierskilometer 50 procent te verminderen. Ook zal 14 procent van de gebruikte vliegtuigbrandstof uit biobron moeten komen.


Boterzacht

Greenpeace vindt die milieueisen ‘boterzacht’, ook omdat de maatschappij ze deels al eerder had toegezegd. “De overheid staat toe dat KLM doorgaat met vervuilen terwijl het andere bedrijven verplicht de CO2-uitstoot omlaag te brengen,” zegt Dewi Zloch van Greenpeace. “Het is onacceptabel dat er een uitzondering wordt gemaakt voor zo’n grote vervuiler. KLM moet de CO2-uitstoot stapsgewijs omlaag moeten brengen.”


De milieugroep doelt daarmee op de voorwaarden die erop gericht zijn de groei van de uitstoot te beperken, waarbij 2019 als uitgangspunt geldt. Greenpeace vindt dat ook de milieuoverlast ten opzichte van dat jaar sterk moet worden teruggebracht. Daarbij dient onder meer het aantal vluchten fors getemperd te worden, moet er een verbod komen op vluchten korter dan 700 kilometer en accijns worden ingevoerd op vliegtuigbrandstof kerosine.


Greenpeace is niet per se tegen noodsteun om KLM overeind te houden. “Maar we moeten toekomstbestendig uit deze coronacrisis komen,” aldus Zloch, “zodat er zekerheid is voor werknemers op korte en lange termijn. Er moet geld, tijd en aandacht naar de werknemers om ze geleidelijk naar een andere baan te begeleiden. Met een eerlijk steunpakket kan de overheid werknemers daarbij helpen.” Volgens de actiegroep verdwijnt nu het grootste deel van de miljardenleningen bij KLM naar leveranciers van kerosine en leasebedrijven van vliegtuigen.


Groei Schiphol

Of Greenpeace gelijk krijgt is onzeker. Naast de milieuvoorwaarden voor de noodsteun bereidt het kabinet bij de groeiplannen voor Schiphol aanvullende ingrepen voor. Daarbij moet de luchthaven groei van tot 540.000 vluchten in stapjes ‘verdienen’ door telkens aan strengere milieu- en hindereisen te voldoen. Wat die voorwaarden precies zijn, is nog altijd niet bekend.


KLM maakte in haar milieudoelstellingen al bekend dat het haar totale CO2-uitstoot in 2030 15 procent onder het niveau van 2005 moet liggen. Vorig jaar lag die uitstoot 4 procent onder het niveau van 2005, terwijl de activiteiten in die periode 12 procent zijn gegroeid. KLM bereikt dat vooral door uitstoot te compenseren, met de inzet van nieuwe vliegtuigen, maar ook door het toenemende gebruik van biobrandstof, waarvoor het een raffinaderij aan het opzetten is in Delfzijl.


Het kort geding, dat wordt aangespannen in Den Haag, zal 18 november plaatsvinden. Greenpeace is niet de enige die zich verzet tegen de KLM-steun. Eerder kondigde KLM-concurrent Ryanair een procedure tegen de noodsteun aan bij de Europese Commissie. De Ierse prijsbreker ziet dat als ongeoorloofde staatssteun.