Onrust bij KLM door stilzwijgend kabinet

Bron: Telegraaf


AMSTERDAM - Bij luchtvaartmaatschappij KLM heerst onrust over de rol van de politiek in het luchtvaartconcern bij de machtsstrijd tegen de Franse moeder. Betrokkenen vinden hun verdediger, demissionair minister Hoekstra (Financiën), opmerkelijk stil over het dossier, terwijl Air France samen met de Franse regering één front vormt binnen Air France KLM.

Dat blijkt uit een rondgang van De Telegraaf.


De Tweede Kamer buigt zich woensdag over de luchtvaartcombinatie, die voor 14% in handen is van de Nederlandse staat. „De politiek hier moet net als in Frankrijk een front vormen, en afmaken wat het vorig jaar met het leningenpakket heeft ingezet”, zo meldt een ingewijde. De top van Air France KLM wil doorpakken met herkapitalisatie. Ook daar is verbazing over de onzichtbaarheid van Hoekstra, melden bronnen. De Franse minister Bruno Le Maire gaf maandag de ‘last call’ door opnieuw te stellen dat hij Air France financieel zal blijven steunen. In Den Haag kunnen ingewijden zich juist niet vinden in het beeld dat Le Maire zich harder maakt voor Air France dan Hoekstra voor KLM.


Desastreuze jaarcijfers

Het uur U nadert, want over twee weken presenteert de luchtvaartcombinatie desastreuze jaarcijfers. Of minister Hoekstra geld wil storten, is nog niet duidelijk. „Die wil natuurlijk niet voor de verkiezingen de hoon van links over zich heen krijgen. Dus hij zal in stilte moeten acteren. De vraag of hij dat vol kan houden met de cijfers in aantocht en de Franse agenda”, zegt Reinier Castelein van vakbond De Unie.


KLM moet de zeggenschap over het netwerk en vloot opgeven vindt Parijs, maar Hoekstra is juist aandeelhouder geworden om dat te voorkomen. KLM is eigendom van de holding en moet zich schikken in de strategie van topman Ben Smith, aldus de Fransen. Achter de schermen trekt de Franse regering aan de touwtjes. „Air France staat er financieel slechter voor dan KLM”, stipt een woordvoerder van Hoekstra aan. „Nederland stelt net als bij alle andere bedrijven voorwaarden aan staatssteun. De belastingbetaler mag dat redelijkerwijs terugvragen.” Het demissionaire kabinet beziet binnenskamers ’wat nodig is om KLM door de crisis te helpen’. Air France KLM en KLM willen niet reageren.


Onwerkbaar

Door het ontbreken van eenheid neemt het kabinet besluiten die het KLM lastig maken in de dynamiek binnen de groep. Zo werd onlangs besloten tot een sneltest voor crew in het buitenland, waardoor KLM de langeafstandsroutes niet meer zou kunnen uitvoeren. Tekenend voor de verhoudingen is dat topman Smith KLM in die week in haar sop liet gaarkoken door publiekelijk te zwijgen over het onwerkbare kabinetsbesluit. „De politiek heeft KLM geholpen, maar die wordt nu onder water geduwd met allerlei niet-werkende maatregelen. Het lijkt wel kielhalen”, zegt oud-president Steven Verhagen van de machtige pilotenvakbond VNV.


Niet uniek

Overigens is de al jaren durende machtsstrijd bij KLM niet uniek. Ook bij staalconcern Tata in IJmuiden zijn er de afgelopen jaren conflicten geweest over ingrepen. Daar werd aangestuurd op een scheiding van de Indiase aandeelhouder, maar dat mislukte eind vorige week. Verder liggen Nederland en Frankrijk overhoop over de toekomst van het Frans-Nederlandse technologiebedrijf Photonis. Er staan honderden Nederlandse banen op het spel bij het bedrijf terwijl de Franse divisie ongemoeid wordt gelaten, zo meldde het FD onlangs.


Bij KLM vreest men dat nieuwe ingrepen bij de luchtvaartcombinatie vooral aan Nederlandse zijde zullen plaatsvinden. Ook wil Smith de directe zeggenschap over Transavia. „We vertrouwen erop dat de Staten op een gebalanceerde manier toewerken naar twee goed functionerende airlines”, zegt bestuurder Dario Fucci van de ondernemingsraad van KLM. Smith wil van Transavia de derde poot maken binnen het concern.


Vakbond CNV sprak vorige week haar zorg uit over het functioneren van ondernemingsraden bij bedrijven in buitenlandse handen. „Als Parijs het direct voor het zeggen krijgt hebben wij als personeel geen aanspreekpunt meer in Nederland”, zegt Rob Swankhuizen van de Nederlandse Vakbond van Luchtvaarttechnici.


Plesman

KLM kon zich voor de coronacrisis laten voorstaan op betere prestaties, maar in de opbouw na corona zijn Air France en KLM in zekere zin elkaars concurrenten. „Als Hoekstra opnieuw geld naar Parijs overmaakt, dan krijgt hij daar misschien wat toezeggingen voor terug, maar in de praktijk zijn die niets waard. Dat was de afgelopen jaren al te zien rondom de bonus van Ben Smith, de zetels in het bestuur en het uitblijven van hervormingen bij Air France”, zegt luchtvaartadviseur Ruud Jansen. De plannen voor de ’efficiënte’ luchtvaartmaatschappij kunnen ten koste gaan van zakelijke bestemmingen. Die leveren echter het geld op. Op papier is alleen vastgelegd dat Schiphol een ’volwaardig’ luchtvaartknooppunt moet blijven. Jansen: „Plesman zou zich in zijn graf omdraaien als hij zou weten dat KLM na ruim honderd jaar eindigt als vakantievlieger.”