Steunmaatregelen kabinet: geld naar KLM en Booking, weinig aanvragen door landbouw

Bron: Trouw


De overheid houdt de economie overeind. Van de steunpakketten die het Rijk aan bedrijven verschaft, is veel gebruikgemaakt.

Fastfoodrestaurants zijn de crisis tot nu toe goed doorgekomen. Bij hen, en bij cafetaria’s steeg het aantal banen. | Beeld: ANP

In Amsterdam en Rotterdam hebben tot eind augustus meer dan de helft van de bedrijven waar minstens twee mensen werken een beroep gedaan op minstens een van de steunmaatregelen die het kabinet heeft ingevoerd om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. In de stad Utrecht en de provincie Limburg deed de helft van de bedrijven dat.


Dat blijkt uit een onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat op verzoek van het ministerie van economische zaken is gedaan. Het CBS keek naar de aanvragen voor een aantal regelingen: allereerst de Now-1 en de Now-2, de tegemoetkoming in de loonkosten van bedrijven die drie maanden lang kampten met een omzetdaling van minstens twintig procent. Dan de Togs, de tegemoetkoming van 4000 euro voor kosten voor vaste lasten, bedoeld voor bedrijven die 4000 euro aan vast lasten hadden en 4000 euro aan omzet waren verloren. Verder de mogelijkheid om uitstel van belastingbetaling aan te vragen. En ten slotte een paar andere regelingen die bijvoorbeeld betrekking hebben op de kredietverlening aan bedrijven. De Tozo, de regeling voor zelfstandigen, is niet in het onderzoek betrokken. Bedrijven en vestigingen met één werkzame persoon ook niet.


Nummer 1: de horeca

Van de regelingen is veel gebruikgemaakt: 45 procent van de bedrijven of bedrijfsvestigingen met meer dan één werkzame persoon heeft dat gedaan. In totaal: 187.000 gevallen. De horeca spande de kroon: bijna 90 procent van de zaken klopte aan bij het Rijk. Daarna volgen bedrijven in de persoonlijke dienstverlening, zoals kappers en schoonheidssalons, en de cultuursector. Dat Amsterdam (veel horeca, veel cultuur) en Limburg (veel horeca) hoog scoorden op de steunaanvragerslijst is dan ook logisch. Kleine bedrijven deden het vaakst een beroep op de regelingen, maar grote bedrijven kregen de meeste steun. Bij de eerste Now-regeling waren dat KLM plus dochters (331 miljoen), de Nederlandse Spoorwegen (74 miljoen) en Booking.com (65 miljoen).


Weinig aanvragen kwamen er vanuit de landbouw, bosbouw en visserij, en uit de financiële dienstverlening. De omgeving Delfzijl was, meldt het CBS, de regio met het laagste percentage aanvragen (34 procent van de bedrijven), van de provincies was Friesland dat (37 procent). De helft van de aanvragen voor de drie belangrijkste regelingen (Now, Togs, uitstel belastingbetaling) kwam van bedrijven die een omzetverlies van meer dan 25 procent kenden. Er waren ook bedrijven die wel een omzetstijging kenden en toch om steun vroegen: om uitstel van belastingbetaling te krijgen is omzetverlies geen voorwaarde.


Toch 181.000 banen weg

Hoewel bedrijven die steun via de twee Now-regelingen kregen geen mensen mochten ontslaan (dat was een voorwaarde) verdwenen er bij die bedrijven tussen februari en juni toch 181.000 banen. Dat waren, vermoedt het CBS, tijdelijke banen – mensen met tijdelijke arbeidscontracten die niet werden verlengd.


Opvallend is dat het aantal banen bij bedrijven die geen Now-steun ontvingen een klein beetje (0,3 procent) steeg. Dat was ook in de horeca zo. Vijftien procent van de horecabedrijven vroeg geen Now-steun aan en het aantal banen steeg er met 6,4 procent. Vreemd? Volgens het CBS ging het vooral om banen bij fastfoodrestaurants en cafetaria’s, een hoek van de horeca die de coronacrisis blijkbaar goed is doorgekomen, in elk geval tot nu toe.