Wim Wegstapel (1924-2020), man achter groei Zoetermeer en Schiphol

Bron: Volkskrant


Hij wilde van Schiphol de hub van Europa maken. ‘Hij was geen man van de Haarlemmerolie en streefde altijd naar verdere groei.’

Jan Willem (‘Wim’) Wegstapel. | Beeld ANP

Als president-directeur van Schiphol had hij op zijn bureau nog een verrekijker liggen waarmee hij alle vliegbewegingen van de A- en B-pier kon volgen. Ook toen waren er al klachten over geluidshinder. Maar die pareerde Wim Wegstapel nog met de opmerking ‘dat hij persoonlijk meer last had van de herrie van een bromfiets, dan van een vliegtuig’. En, zo verzekerde hij: ‘Vliegtuigen zouden in de toekomst geluidsarmer worden.’


Wegstapel speelde een grote rol bij de explosieve groei van zowel de gemeente Zoetermeer - waar hij van 1970 tot 1978 burgemeester was - als die van Schiphol. Daar was hij van 1978 tot zijn pensioen in 1989 de baas.


Zoetermeer groeide in zijn tijd uit van een gemeente met nog geen 20 duizend inwoners, tot een met 55 duizend. Schiphol ging van 10 miljoen naar ruim 15 miljoen passagiers per jaar. En bij zijn afscheid had hij een plan liggen voor de uitbreiding tot 30 miljoen passagiers in 2000. Schiphol was voorbestemd de hub van Europa te worden, zo liet hij keer op keer weten.


‘De dikke buiken als de 747 moeten hier kunnen blijven komen, anders worden we een feeder-luchthaven van Londen, Parijs of Frankfurt. Het is verdomd belangrijk dat een Amerikaan die naar Europa komt, hier begint. Dan blijft-ie hier en geeft een paar dagen zijn geld uit’, zo zei hij bij zijn vertrek in 1989 in de Volkskrant. Zijn zoon Jan Wegstapel weet dat hij geregeld naar Londen ging om daar Schiphol te promoten als derde Engelse luchthaven, na Heathrow en Gatwick.


Na zijn pensioen zou hij nog 31 jaar een actief leven leiden. ‘Hij grapte wel eens dat hij een goede vriend had aan zijn pensioenfonds’, zegt Jan Wegstapel. Wim Wegstapel overleed op 12 oktober in zijn woonplaats Scheveningen. Boven de rouwkaart stond: ‘Doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg’, hetgeen hem volgens zijn zoon goed karakteriseerde.


Hij werd geboren als Jan Willem (roepnaam: Wim) Wegstapel. Hij groeide op als enig kind in het Overijsselse Twello, waar zijn vader bij de gemeente Voorst directeur was van de sociale dienst.

Hij deed het gymnasium, maar kon door de oorlog niet verder studeren. Hij vond een baantje bij de gemeente Wijhe, waar hij erin slaagde het bevolkingsregister onder een betonlaag te laten verdwijnen. ‘Daarna moest hij onderduiken’, weet zijn zoon.


Het was van jongs af aan zijn droom om burgemeester te worden. Dat lukte niet vanuit Wijhe. Maar na een tussenstap bij het ministerie van Landbouw, werd hij in 1954 geïnstalleerd als burgemeester van Maasdam in de Hoeksche Waard. Hij was slechts 29 jaar oud en zelfs nog partijloos.


Zeven jaar later werd hij burgemeester van drie Zuid-Hollandse gemeenten tegelijkertijd: Haas- trecht, Vlist en Stolwijk. In augustus 1970 werd hij burgemeester van Zoetermeer. Inmiddels was hij toegetreden tot de VVD.


In februari 1978 gaf hij zijn burgemeestersfunctie op om president-directeur te worden van luchthaven Schiphol. Jan Wegstapel: ‘In Zoetermeer had hij al een groot lobbynetwerk in Den Haag opgebouwd. Dat kon hij bij Schiphol goed gebruiken. Want in allebei de gevallen ging het om groei. En mijn vader was geen man van de Haarlemmerolie.’


Na zijn pensioen had hij talrijke commissariaten en was hij jarenlang voorzitter van de Vereniging van Particuliere Beveiligingsorganisaties. Met zijn eerste vrouw Tineke Dikken had Wim Wegstapel twee kinderen. Na haar overlijden in 1999 kreeg hij een relatie met Antoinette (‘Ton’) Schols.

In Zoetermeer is het Burgemeester Wegstapelplein naar hem vernoemd.